Piyasa Saatleri: Piapiri'de Seanslar Nasıl Açılır

Piapiri bağımsız bir saat dilimi yaratmıyor; Borsa İstanbul ve ABD borsalarının kendi seans takvimlerine bağlı çalışıyor. Uygulama, ÜNLÜ Menkul Değerler A.Ş. çatısı altında SPK'nın geniş yetkili aracı kurum lisansı ve Borsa İstanbul üyeliği üzerinden çalıştığı için emirler doğrudan bu resmi seans yapısına düşer.

Bu, çoğu uluslararası CFD platformunda görülen 7/24 mantığından farklı bir mimari. Orada fiyat akışı borsa dışı likidite sağlayıcılardan gelir; burada ise merkezi bir borsanın resmi açılış müzayedesi ve kapanış müzayedesi var. Fark, gecelik pozisyon taşıma, gap riski ve emir tiplerinin davranışında kendini gösterir.

BIST Seans Yapısı

Borsa İstanbul'da hisse senedi işlemleri tek bir blok halinde açılmaz; üç aşamalı bir akış var. Açılış müzayedesi 09:40-10:00 arasında gerçekleşir ve bu pencerede emirler toplanır, eşleşme tek fiyattan yapılır. Sürekli işlem 10:00'da başlar ve 18:00'e kadar sürer. Kapanış müzayedesi 18:00-18:10 arasında çalışır ve günün kapanış fiyatı burada belirlenir.

09:55'te gönderilen bir piyasa emri, 10:00'daki ilk eşleşmede değil, müzayede fiyatından gerçekleşir; emir o ana kadar kuyrukta bekler. Aynı şekilde 17:58'de verilen bir emir sürekli işlemde eşleşmezse kapanış müzayeddesine taşınır.

ABD Borsaları ve Saat Farkı

ABD hisselerine erişim, Türkiye'deki yatırımcı için takvimi ikiye böler. Türkiye yıl boyunca TRT (UTC+3) kullanır ve yaz saati uygulaması yoktur. ABD ise yaz/kış saati geçişi yaptığı için Türkiye saatiyle açılış her yıl iki kez kayar.

Türkiye'de akşam 21:00'de New York seansı sürer; sabah 09:00'da ABD piyasasında hareket yoktur. Günlük rutin kurulurken bu iki zaman diliminin ayrı planlanması gerekir.

Emir Tipleri ve Seans İlişkisi

Emir tiplerinin hangi seansta geçerli olduğu, çoğu kullanıcının atladığı bir detay. Piapiri üzerinden verilen emirler BIST tarafında resmi seans kurallarına tabi; bu, uluslararası platformlardaki "GTC" veya "gün sonu iptal" mantığından farklı davranışlar üretir.

• Limit emir: belirlenen fiyata ulaşılmadıkça gerçekleşmez, seans dışında kuyrukta bekler.
• Piyasa emri: sürekli işlemde anlık eşleşir, müzayede penceresinde tek fiyata dönüşür.
• Kredili işlem (marj): SPK kuralları çerçevesinde sunulduğu ölçüde, teminat ve özsermaye kontrolü seans içinde çalışır.
• VİOP pozisyonları: vadeli ve opsiyon sözleşmeleri BIST'in kendi seans takvimini izler, hisse senedi seansıyla birebir aynı değildir.

Müzayede pencerelerinde emir iptali serbesttir, ancak sürekli işlem başladıktan sonra eşleşmiş bir emri geri almak mümkün değildir.

Uygulamada Gördüğümüz Davranış

Piapiri mobil uygulaması (iOS App Store ve Google Play) ve web arayüzü, seans durumunu ayrı bir gösterge olarak sunmuyor; kullanıcı saat bazında kendi takip etmek durumunda. MT4 veya MT5'te piyasa saatleri sembol özelliklerinde tanımlıdır ve sunucu saatinden otomatik hesaplanır; burada böyle bir katman yok.

ÜNLÜ Menkul'ün komisyon tarifesi üzerinden işleyen maliyet yapısı, seans saatlerinden bağımsız olarak sabit kalır. Seans dışında verilen bir emir açılışta gerçekleşse bile komisyon oranı değişmez. Merkezi borsadan gelen fiyat yapısında "seans dışı spread genişletme" uygulaması geçerli değil.

İşlem stratejisi seans dışı likidite, yüksek kaldıraç veya 7/24 açık pozisyon yönetimi üzerine kuruluysa bu yapı uygun değil. SPK düzenlemesi kapsamında perakende kaldıraç yerel olarak 1:10 seviyesinde tutuluyor ve bu, 2017'de 1:400'den indirildi; minimum TRY 50.000 bakiye şartı var. Offshore brokerlar 1:400-1:500 reklamı yapıyor, ancak Türkiye'de yerleşik kişilerin bu kanalları kullanması yasak.

Bilinmesi Gereken Sınırlar

Seans saatleri dışında kalan boşluklar belirli kısıtlar doğuruyor:

• Hafta sonu ve resmi tatillerde emir girişi yapılamaz; BIST tatil takvimi uygulanır.
• ABD borsalarının kapalı olduğu günlerde ABD hisse emirleri kuyrukta bekler.
• VİOP akşam seansı ayrı bir takvim izler; hisse senedi seansıyla karıştırılmamalı.
• Kapanış müzayeddesinden sonra verilen emirler ertesi günün açılışına taşınır.

Bunlar merkezi borsa yapısının doğal sonucu.

Zamanlama Hatasının Maliyeti

En sık yapılan hata, açılış müzayedesi ile sürekli işlem başlangıcını aynı sanmak. 09:50'de piyasa emri veren bir kullanıcı, 10:00'daki ilk sürekli işlem fiyatından değil, 09:40-10:00 arasında oluşan müzayede fiyatından işlem görür. Bu fiyat, gün içi ilk hareketten önceki son denge fiyatıdır ve beklenenden belirgin biçimde farklı olabilir.

İkinci yaygın hata, ABD saatlerini sabit varsaymak. ABD yaz saati geçişlerinde New York açılışı Türkiye saatiyle bir saat kayar. Pratik çözüm: New York açılışını TRT cinsinden kendi takvime işaretlemek.

Üçüncüsü, VİOP seansını hisse senedi seansıyla eşitlemek. Vadeli işlemlerde akşam seansı ayrı yürür ve bu pencerede likidite belirgin şekilde düşer. Aynı emri aynı büyüklükte iki farklı seansta göndermek aynı sonucu vermez.

Piapiri BIST'te saat kaçta açılıyor?

Açılış müzayedesi 09:40'ta başlar ve 10:00'a kadar sürer; sürekli işlem 10:00'da açılır. Kapanış müzayeddesi 18:00-18:10 arasında yapılır ve günün kapanış fiyatı burada belirlenir. Bu saatler Borsa İstanbul takvimine bağlıdır, Piapiri'ye özel bir kayma yoktur.

ABD hisselerini Türkiye saatine göre ne zaman işlem yapabilirim?

New York açılışı Türkiye saatiyle 15:00, kapanış 23:00 civarındadır. ABD yaz saati geçişlerinde bu saatler bir saat kayar. Londra ve New York seanslarının örtüştüğü 15:00-19:00 penceresi, günün en yüksek likidite dilimidir.

Seans dışında verdiğim emir ne olur?

Emir kuyrukta bekler ve bir sonraki uygun seansta eşleşmeye çalışır. Hafta sonu veya resmi tatilde verilen emirler, ilk iş gününün açılış müzayedesine taşınır. İptal etmek isterseniz müzayede penceresinde bu mümkündür, sürekli işlemde eşleşmiş emir geri alınamaz.

VİOP seansı hisse senedi seansıyla aynı mı?

Değil. VİOP vadeli ve opsiyon sözleşmeleri kendi seans takvimini izler ve akşam seansı ayrı yürür. Bu pencerede likidite daha düşük olduğu için aynı emir büyüklüğü hisse senedindekinden farklı bir dolum kalitesi üretebilir.

Kaldıraç seans saatlerine göre değişiyor mu?

Hayır, kaldıraç seansa göre değil SPK düzenlemesine göre belirlenir. Perakende kaldıraç yerel olarak 1:10 seviyesinde ve minimum TRY 50.000 bakiye şartı var. Seans dışı spread genişletme kavramı burada geçerli değil, çünkü fiyat merkezi borsadan gelir.